Ile warte są poszczególne wydania Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band

Zacznijmy od tego, że pierwsze tłoczenia Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band (pomijając osobny przypadek edycji Nimbus Supercut z 1984 roku, do której jeszcze wrócę) nie są aż tak drogie, jak choćby oryginały Please Please Me czy With The Beatles. Jeśli jednak chcemy mieć krążek w stanie bliskim idealnemu, musimy liczyć się z wydatkiem rzędu 1000 – 2500 zł za egzemplarz w naprawdę dobrej kondycji. Reguła jest prosta: im wyżej w skali stanu, tym bardziej ceny strzelają w kosmos, zwłaszcza dla wariantów z kompletem dodatków (np. kartonowa wkładka z wycinankami).

Według Rare Record Price Guide najdroższym standardowym wariantem (tj. pomijając prototypowe „Fourth Proof” i Nimbus Supercut) jest, co może zaskakiwać, drugie tłoczenie mono z 1968 roku (numer katalogowy Parlophone PMC 7027), na którego etykiecie strony 2 brakuje „A Day In The Life” na liście utworów. Sama piosenka oczywiście na płycie jest, ale drukarnia, wymieniając zużyte płytki drukarskie do etykiet, pomyłkowo zmodyfikowała jeden zestaw i z listy wyleciał ostatni utwór strony B.

Warto tu od razu odnotować pewną kontrowersję źródłową: TheBeatles-Collection i Yoko Ono Beatles Collection datują ten wariant na 1968 rok i argumentują wymianą zużytych matryc, natomiast JPGR.co.uk klasyfikuje go jako drugie tłoczenie z 1967 roku. Opisy aukcyjne Parlogramu (Andrew Moss) bywają niejednoznaczne, choć najczęściej używa określenia „błąd etykiet” z wczesnego okresu.

Kody matryc tej wersji to klasyczne XEX 637-1 (strona 1) i XEX 638-1 (strona 2), czyli te same co w pierwszym tłoczeniu. Czarno-żółta etykieta zachowuje zdanie „Sold in U.K.”, a półokrągły tekst zastrzeżenia praw rozpoczyna się od „The Gramophone Co. Ltd”. Co ciekawe, ten wariant pojawia się wyłącznie w tłoczeniach mono (w stereo go nie udokumentowano), co tylko dodaje mu atrakcyjności w oczach kolekcjonerów. Rare Record Price Guide wycenia jakość Mint na 200 £ (ok. 984 zł.), EX na 160 £ (ok. 788 zł.), a VG na 100 £ (ok. 492 zł.). Wszystkie ceny podawane za Rare Record Price Guide należy traktować umownie. Na aukcjach Parlogramu lub w innych portalach oferujących rzadkie płyty z lat 60. możemy zetknąć się dużo wyższymi kwotami. Z drugiej strony, na eBay egzemplarz w stanie najwyżej VG znajdziemy w granicach 30 £ – 50 £ (ok. 148 - 246 zł.), choć takie kopie mają już głównie wartość symboliczną.

Równie wartościowym jest czwarte wydanie mono/stereo z 1969 r., tzw. mispressing. Etykieta (z jednym logo EMI w ramce, tzw. one-box) jest z wydania mono, ale kody matryc są z wersji stereo: YEX 637-1 (strona 1) i YEX 638-2 (strona 2) – płyta jest w rzeczywistości wydaniem stereo z błędnymi etykietami. Numer katalogowy na etykiecie to PMC 7027 (mono). Żeby taki egzemplarz dobrze zidentyfikować należy zwrócić uwagę na czarno-białą etykietę, numer katalogowy oraz kody matrycy z końcówki płyty po obu stronach: muszą zaczynać się od litery Y, która oznacza stereo. Kody matryc edycji mono zaczynają się dla odmiany od litery X.

W opisie jednej z aukcyjnych ofert tej wersji na Popsike w 2016 r. padło sformułowanie: „prawdopodobnie drugi najrzadszy egzemplarz Sgt. Pepper, zaraz po ultra rzadkim tłoczeniu Nimbus”. Opinia ta była potem wielokrotnie powtarzana w kolejnych notowaniach, m.in. na Parlogram Auctions. Rare Record Price Guide wycenia egzemplarz w stanie Mint na 200 £ (ok. 984 zł.), a w stanie EX na 160 £ (ok. 788 zł.). W praktyce trzeba się jednak liczyć z wydatkiem rzędu 400 £ – 800 £ (ok. 1 969 - 3 938 zł.), bo na to wydanie jest duży popyt.

Na kwotę 175 funtów brytyjskich wycenia Rare Record Price Guide pierwsze tłoczenie stereo (numer katalogowy Parlophone PCS 7027), znacznie rzadsze od mono. O tym jak zidentyfikować pierwsze wydanie stereo można przeczytać w tym poradniku. Egzemplarz stereo w stanie EX powinien kosztować ok. 140 £ (ok. 689 zł.) (ok. 685 zł), a VG ok. 87,50 £ (ok. 431 zł.) (ok. 430 zł). W Polsce ceny bywają odrobinę niższe, więc krążek w świetnym stanie bez żadnych rys można trafić za 500 zł, choć szczerze powiem, że nie pamiętam, kiedy ostatnio taki widziałem. Rynek płyt winylowych w naszym kraju jest zalany masą późniejszych wydań „Sierżanta Pieprza”, tłoczeń niemieckich (Odeon), japońskich (Apple/Toshiba), holenderskich i rosyjskich (tu uwaga na bootlegi).

Pierwsze tłoczenie mono w stanie Mint jest tylko niewiele tańsze, RRPG wycenia je na 150 £ (ok. 738 zł.). Stan EX to ok. 120 £ (ok. 591 zł.), VG ok. 75 £ (ok. 369 zł.), a G ok. 45 £ (ok. 222 zł.). Pierwsze nakłady Sgt. Pepper były na tyle duże (album okupował szczyt brytyjskiej listy LP przez 27 tygodni), że zniszczone egzemplarze mają dziś minimalną wartość kolekcjonerską (3 – 20 £ (ok. 98 zł.), czyli 15 – 100 zł), a przyjemność z ich odtwarzania będzie proporcjonalna do ceny, czyli znikoma. Lepiej dopytać mnie o idealny lub doskonały egzemplarz (czasem mam kilka sztuk na stanie) albo szukać dalej w sprawdzonych sklepach płytowych.

Wszystkie kolejne tłoczenia, zarówno mono jak i stereo, są już wyraźnie tańsze, maksymalnie ok. 60 £ (ok. 295 zł.) przy stanie Mint. Szczególnie warto polować na szóste tłoczenie stereo z etykietą two-box (dwa logo EMI) i rim textem rozpoczynającym się od „EMI Records Ltd” (wtedy EMI przekształciło się z The Gramophone Co Ltd w EMI Records Ltd). To tłoczenie jest stosunkowo łatwe do znalezienia w dobrym stanie i dźwiękowo całkiem przyzwoite (matryce YEX 637-1 i -2 do -5), idealne do częstego słuchania. Jeden z pierwszych dwóch wariantów (pierwsze mono lub pierwsze stereo, plus ewentualnie drugie mono z błędem etykiety) zostawiamy jako eksponat do kolekcji, a szóste tłoczenie ląduje na gramofonie.

Na koniec jeszcze jeden wątek, o który często padają pytania: edycja Nimbus Supercut z 1984 roku (Parlophone/Nimbus, PCS 7027, matryce YEX 637-6 i YEX 638-6 lub 6-1-1). To limitowana edycja na winylu 120 g, która była dostępna wyłącznie w sprzedaży wysyłkowej dla czytelników Practical Hi-Fi, w nakładzie szacowanym na około 1000 sztuk. Audiofilsko uznawana za jedną z najlepiej brzmiących wersji w historii pierwotnego katalogu Beatles. Ceny aukcyjne w stanie NM to 400 £ – 800 £ (ok. 1 969 - 3 938 zł.), choć czasem przebijającymi 1000 £ (ok. 4 922 zł.).

Przegląd najbardziej wartościowych wydań (tłoczeń) Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band