Winyle w krainie kangurów cz. 1 – etykiety LP

Jeśli kolekcjoner płyt Beatlesów w ogóle odkrywa Australię to zwykle dopiero po latach. Każdy z nas z reguły zaczyna od wydań brytyjskich, potem interesujemy się edycjami amerykańskimi, niemieckimi i japońskimi. Potem być może przychodzi czas na super ciekawe wydania zza żelaznej kurtyny, z ich niesamowitą najczęściej historią. Australia plasuje się na liście interesujących rynków może gdzieś pomiędzy Holandią, a Nową Zelandią i to bardziej jako ciekawostka. Dopiero kiedy tam zajrzymy, to okazuje się, że to jeden z najbardziej skomplikowanych rynków, gdzie ukazywała się dyskografia Czwórki z Liverpoolu.

Sam zainteresowałem się wydaniami australijskimi, dopiero kiedy zacząłem dodawać płyty wydane na antypodach (nie tylko zespołu The Beatles) do serwisu Vinyl ID. Okazało się, że to bardziej skomplikowany labirynt wydawniczy, niż mogłoby się na pozór wydawać, a rozpoznanie tłoczeń i ich wariantów przyprawia o poważny ból głowy. Tu same numery matryc nie wystarczą. Trzeba wziąć lupę do rąk i m.in. dokładnie przeanalizować etykietę. To po niej rozpoznaje się okres tłoczenia z dokładnością do miesięcy. Reszta wyróżników (matryce, gramatura, koperty, drukarnie okładek) wymaga już większej finezji, ale o tym w kolejnym artykule.

Bazą tego przewodnika jest serwis I Am The Platypus (beatlesaustralia.com), który zebrał kompletną dokumentację 1588 etykiet australijskich wydań Beatlesów, opartą na oryginalnych dokumentach EMI Australia. To absolutny standard taksonomiczny, do którego sam się odwołuję na każdym etapie identyfikacji australijskich tłoczeń. Uprzedzam: to będzie długi tekst, więc jeśli jesteś drogi czytelniku niecierpliwy to na samym dole znajdziesz podsumowanie i dwie tabelki, które przydadzą się każdemu, kto kolekcjonuje winyle Beatlesów.

Trzy szyldy, jeden katalog: Parlophone, Apple, EMI

Cały okres publikacji zespołu The Beatles na rynku australijskim odbywał się w obrębie jednej firmy, czyli EMI (Australia) Limited, która w lipcu 1987 połączyła się z EMI New Zealand, tworząc jedną organizację pod nazwą EMI Music Group Australasia. Przez te wszystkie lata używano jednak trzech głównych marek na etykietach: Parlophone (1963 do 1968 i ponownie od 1982), Apple Records (1968 do 1982) i sporadycznie po prostu EMI. Dochodzą do tego okazjonalne wyjątki, o których za chwilę. W tym czasie etykieta naklejana na płyty zmieniała kolory (słynna złoto- czarna, potem żółto-czarna, następnie tzw.„Banner”, pomarańczowa i czarna), ale logo Parlophone nieprzerwanie towarzyszyło Beatlesom przez te wszystkie lata.

Etykieta jako stempel czasu

Jeśli wiadomo, jakiej etykiety używał EMI Australia w danym okresie, to widząc dany styl możemy określić datę wydania z dokładnością do kilku miesięcy. Tu warto zwrócić uwagę na następującą zasadę: wiek etykiety jest zawsze równy lub późniejszy od daty samego tłoczenia, nigdy wcześniejszy. Innymi słowy, jeśli widzimy egzemplarz z etykietą wprowadzoną w lipcu 1969, to nie może to być tłoczenie Help! z 1965 roku, choćby nawet okładka i numer katalogowy na to wskazywały, a sprzedawca na eBayu zachwalał „pierwszy pressing”.

Trzeba pamiętać o jednym wyjątku: etykiety mismatched, czyli egzemplarze z dwiema różnymi etykietami na stronie A i B. Pojawiają się one w momentach przejściowych, kiedy fabryka zużywała zapasy starych etykiet równolegle z wprowadzaniem nowych. Klasyczny przypadek to Sgt. Pepper’s z października 1978, gdzie strona pierwsza ma już charakterystyczną pomarańczową etykietę tzw. Styl B (z mniejszym napisem STEREO tuż nad numerem katalogowym po prawej stronie), a strona druga jeszcze starszy Styl A (słowo „STEREO” u góry na środku nad logiem Parlophone). To nie pomyłka, to autentyczne fabryczne zamieszanie z momentu tranzycji z jednej wersji etykiety na kolejną. Datowanie takich egzemplarzy opiera się wówczas na terminie wprowadzania tej późniejszej wersji.

Złoto-czarna Parlophone (1963-03.1964), pierwsza etykieta Beatlesów

Czarno-złota etykieta z białym napisem „33 1/3 R.P.M.” nad logo, oparta na brytyjskim Gold Parlophone, którego UK używał już tylko sporadycznie w czasie kiedy Australia go wprowadzała do użytku. Pierwsze tłoczenia Please Please Me (PMCO 1202) i With The Beatles (PMCO 1206) wyszły właśnie z etykietą Gold. Detal wart zapamiętania: w UK Gold zniknął prawie rok wcześniej, ale w Australii utrzymał się aż do marca 1964. To efekt opóźnienia we wprowadzaniu zmian na peryferyjnych rynkach EMI, charakterystyczny dla całego okresu wydawania płyt The Beatles w Australii.

Gold występuje w dwóch wariantach rim text. Pierwsze tłoczenia Please Please Me (Gold A) miały na obwodzie etykiety napis „MADE IN AUSTRALIA FOR THE PARLOPHONE CO. LTD. SYDNEY, NSW”. W styczniu 1964 EMI Australia zmieniło ten zapis na „MADE IN AUSTRALIA BY E.M.I. (AUST.) LIMITED”, przenosząc go z obwodu etykiety do układu horyzontalnego po obu stronach otworu. To Gold B. Praktyczny wniosek: jeśli widzimy Gold z napisem rim text wokół etykiety, to raczej mamy do czynienia z wydanie sprzed stycznia 1964. Jeśli z kolei widzimy etykiety z napisem horyzontalnym obok środka, to jest to wydanie z okresu styczeń-marzec 1964 r. Tylko Please Please Me znajdziemy w obu wariantach, bo With The Beatles otrzymało już tylko etykiety w wariancie Gold B.

Żółto-czarna mono i „Banner Stereo” (marzec 1964 do luty 1969), pięć lat dwóch równoległych etykiet

W marcu 1964 roku EMI Australia przeszło na nowe etykiety tzw. Yellow Parlophone (czarna baza, żółte logo, srebrny tekst), wzorując się na ówczesnej brytyjskiej etykiecie, ale zastosowano je wyłącznie do edycji mono. Wydania stereo otrzymały równoległą etykietę „Banner Stereo”, czyli srebrno-granatowy wzór oparty na niezstosowanej już brytyjskiej etykiecie Gold Stereo Parlophone. Te dwie etykiety, Yellow Parlophone i „Banner Stereo” funkcjonowały równolegle przez prawie pięć lat.

Albumy Beatles For Sale, Help!, Rubber Soul, Revolver, Sgt. Pepper’s i oryginalne A Collection of Beatles Oldies mają swoje pierwsze australijskie tłoczenia z lat 1964-1968 na tych właśnie etykietach w zależności od tego, czy edycja jest mono (PMCO) czy stereo (PCSO). Numery katalogowe na tych formatach są różne, choć album fizycznie ten sam co w UK.

Wszystkie etykiety z tego okresu mają royalty stamps (nazwy wydawców) po lewej stronie otworu. Oznaczenia te przestały być stosowane na przełomie czerwca i lipca 1969 roku. Jest to w ten sposób jeden z najpewniejszych wyróżników datujących w całym katalogu australijskim.

Yellow Parlophone Stereo (luty-lipiec 1969)

Jeszcze zanim Australia wprowadziła swoją słynną pomarańczową etykietę, w trakcie pięciu krótkich miesięcy 1969 roku wydarzyło się coś nietypowego. EMI Australia zaczęła używać zapasów żółto-czarnych etykiet (Yellow Parlophone) także w przypadku edycji stereo, przypuszczalnie żeby pozbyć się zapasów magazynowych przed wprowadzeniem nowego wzoru. Ta nietypowa etykieta Yellow Parlophone Stereo pojawiała się w obiegu od lutego do lipca 1969 roku i występuje na kilku tytułach, między innymi reedycjach Beatles For Sale, Rubber Soul, Greatest Hits Volume 2 i Sgt. Pepper’s. Nie wszystkie albumy z tego okresu ją otrzymały, co dodatkowo komplikuje sytuację.

Yellow Parlophone Stereo to etykieta-ciekawostka, spotykana na niewielkiej liczba egzemplarzy przez bardzo krótki okres. Dla skrupulatnego kolekcjonera jednak bardzo ważna, jako wersja typu crossover. Na szczęście ceny pojawiających się w sprzedaży płyt są dość umiarkowane, ale z dostępnością w Europie czy Ameryce Północnej jest już dużo gorzej.

Apple (12.1968 – 04.1982), prawie czternaście lat ery Apple

Pierwsze tłoczenia Apple Records do lipca 1969 mają jeszcze royalty stamps po lewej stronie otworu, ale już w lipcu 1969 zostały ostatecznie porzucone i zastąpione informacją „33 1/3 R.P.M.” oraz numerem matrycy danej strony. To największa zmiana w obrębie etykiet Apple Records w Australii.

W lipcu 1973 roku wprowadzono dla podwójnych albumów The Beatles 1962-1966 (Czerwony Album) i The Beatles 1967-1970 (Niebieski Album) odmienne kolorystycznie etykiety z odpowiednio czerwonym i niebieskim tłem (zamiast czarnego). Ten wariant utrzymywano do 1979 r., kiedy reedycje powróciły do standardowych etykiet.

Płyty pod marką Apple Records wydawana w Australii znacznie dłużej niż w UK, gdzie EMI wskrzesiło Parlophone w 1980 roku dla swoich nowych wydań. W Australii jabłka na etykietach utrzymały się jeszcze do kwietnia 1982, kiedy zastąpił je wzór Black One-Box. To znów efekt rynkowej peryferyjności: zmiany na antypody docierają z opóźnieniem.

Orange One-Box (kwiecień 1969 do marzec 1982), bezsprzecznie najgłośniejsza etykieta australijskich Beatlesów

Tu trafiamy do etykiety, którą większość ludzi kojarzy z australijskimi Beatlesami. Orange One-Box to jaskrawopomarańczowa etykieta z czarnym tekstem oraz układem elementów wzorowanym na brytyjskiej One-Box EMI, ale z prominentnym napisem STEREO u góry. „Bardzo donośna” jak ujmuje to Jaesen Jones, i trudno się z tym nie zgodzić. Od razu rzuca się w oczy i wzbudza zainteresowanie. Była używana od kwietnia 1969 do marca 1982 roku, czyli prawie trzynaście lat. W tym czasie wzór Orange One-Box zmieniał się trzykrotnie, a zmiany dotyczyły przed wszystkim pozycji słowa STEREO.

Styl A „Top STEREO” (od kwietnia 1969 r.). Słowo STEREO drukowane dużą czcionką u góry etykiety, nad logiem Parlophone. To wersja oryginalna i najczęstsza w obiegu, używana przez prawie dziesięć lat na większości albumów z okresu. Widzimy ją powyżej po lewej stronie.

Styl B „Side STEREO” (od października 1978 r.). Słowo STEREO przeniesione na prawo, zapisane mniejszą czcionką znalazło się nad numerem katalogowym PCSO. Wzór używany był tylko na kilku tytułach przez krótki okres (około pół roku).

Styl C „No STEREO” (od początku 1979 r.). Słowo STEREO zniknęło z etykiety całkowicie. Wzór używany był do końca okresu stosowania tej etykiety (marzec 1982). Powyżej po prawej stronie.

Nie wszystkie tytuły otrzymały wszystkie trzy podstyle. Niektóre albumy mają tylko Styl A, inne A i B, jeszcze inne A i C bez B, a kilka pełen komplet A, B, C. Mapa pokrycia tytuł po tytule jest u Jonesa (link na końcu artykułu); ja w tabelce zbieram tylko ogólny przegląd, a w osobnych artykułach o poszczególnych albumach będę podawał listę dla każdego tytułu z osobna.

Co ciekawe, w Wielkiej Brytanii płyty Beatlesów nigdy nie ukazały się z pomarańczową etykietą. Pomarańczowa etykieta Beatlesów to specyfik australijski, który dla kolekcjonera europejskiego potrafi być pierwszą rzeczą, jaka rzuca się w oczy przy pierwszym spotkaniu z tamtejszymi edycjami.

Aberracje pomarańczowo-fioletowo-zielono-srebrne, czyli wyjątki w morzu Orange

W obrębie ery Orange wystąpiło kilka aberracji etykietowych, krótkotrwałych i ograniczonych do niewielkiej liczby tytułów. Każda z nich ma swoje miejsce w kanonie kolekcjonerskim:

Fioletowa One-Box (luty – maj 1973).

Turkusowa One-Box (pod koniec 1979 roku). Etykieta zarezerwowana zwykle dla popularnych reedycji płyt z serii Encore i Drum wydawanych pod markami powiązanych z EMI wytwórni (m.in. Capitol i Columbia). Pojawia się na Greatest Hits Volume 1 i 2, z powodów, które do dziś nie są jasne. Przypuszczalnie mamy to do czynienia niewielką liczbą egzemplarzy, której towarzyszy dzisiaj niska świadomość rynkowa. Wątpię żeby więcej niż kilka osób w Europie miało wiedzę na ten temat.

Fabryczna EMI (1978-1979). Kremowa etykieta EMI bez prefiksu wytwórni. Używana wyłącznie na najwcześniejszych egzemplarzach Rarities (UK), znajdujących się prawie wyłącznie w pierwszych boxach The Beatles Collection (z tłoczonymi pudełkami, wyprodukowanymi w UK i dystrybuowanymi w Australii).

Pomarańczowa Columbia (1979).

Jeden z najdziwniejszych rarytasów w całej australijskiej dyskografii Beatles. Około 300 egzemplarzy With The Beatles tłoczonych w 1979 roku otrzymało omyłkowo etykietę pomarańczową wytwórni Columbia zamiast pomarańczowej z logiem Parlophone. Ponieważ obie etykiety były wtedy używane przez EMI Australia w bardzo zbliżonej kolorystyce, najprawdopodobniej doszło do prostej pomyłki na linii produkcyjnej. Istnieją też egzemplarze z Parlophone na jednej stronie i Columbia na drugiej. Idealny przykład fabryki na peryferiach, na której nie zawsze wszystko działało, jak powinno.

Czarny One-Box (04.1982 – 11.1990)

W kwietniu 1982 roku EMI Australia podjęła decyzję o radykalnej zmianie. Etykiety pomarańczowa Parlophone i „jabłko” od Apple Records zostały jednocześnie zastąpione przez Black One-Box, wzorem opartym na stosowanej krótko w UK etykiecie One-Box EMI, ale w nieco innych kolorach. Nowa kolorystyka miała za cel nadać etykiecie znacznie bardziej współczesny wygląd, co w połowie lat 80. było o tyle ważne, że na rynek zaczęły wchodzić płyty CD zagrażając dotychczasowej pozycji płyt winylowych.

Black One-Box przechodziła ewolucję i w przypadku różnych tytułów jest wygląd i rozmieszczenie niektórych detali może się znacząco różnić. W listopadzie 1988 roku etykiety dla albumów Rubber Soul i Past Masters przeszły dodatkowy lifting, uzyskując unikalny, bardzo nowoczesny wygląd wśród całego katalogu Beatlesów z tą etykietą.

Listopad 1990 to koniec produkcji winylu w Australii. Black One-Box była więc ostatnią etykietą Beatlesów na australijskim winylu w czasach, gdy katalog był aktywnie wydawany.

Etykiety kontraktowe i klubowe

EMI Australia w pewnych okresach nie nadążała z tłoczeniem wszystkich tytułów na własnych liniach produkcyjnych. Standardową praktyką w przemyśle płytowym było w takiej sytuacji zlecanie tłoczeń podwykonawcom, zarówno krajowym, jak i zagranicznym. EMI Australia robiło to konsekwentnie, najczęściej zlecając pracę firmie HMV New Zealand (od maja 1972 r. EMI New Zealand). Nie były to pojedyncze egzemplarze, ale całe nakłady, czasem dziesiątki tysięcy sztuk dla pojedynczego tytułu.

Tłoczenia z Nowej Zelandii dzielą się na trzy okresy:

• Lata 1965-1967, kiedy używano etykiety Blue HMV NZ. W tym czasie tłoczono tam m.in. Greatest Hits Volume 1.
• Lata 1968-1969, etykieta Yellow Parlophone. Po wydaniu w połowie 1967 roku płyty Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band i produkcji Their Satanic Majesties Request Stonesów (na początku 1968 r.), EMI Australia przekazała do Nowej Zelandii zadanie tłoczenia poprzednich płyt Beatlesów i większości kompilacji. Liczbę tytułów, które tam produkowano, szacuje się na około 30. Tłoczenia nowozelandzkie mają lokalne matryce i etykiety wzorowane na Yellow Parlophone (wersja z Australii), ale z drobnymi różnicami w typografii i treści tekstu rim.
• Lata 1981-1987, etykieta Dark Grey EMI 1-Box. Śmierć Johna Lennona w dniu 8 grudnia 1980 roku wywołała wzrost sprzedaży do tego stopnia, że mimo oddanej w tym okresie do użytku w pełni zautomatyzowanej linii produkcyjnej, tłocznia EMI w Australii nie była w stanie nadążyć z realizacją napływu zamówień. Praktycznie wszystkie albumy Beatlesów i ich solowe albumy były tłoczone w 1981 i wczesnym 1982 roku w Nowej Zelandii. Co istotne, etykieta używana wtedy w NZ to One-BOX EMI ale ciemnoszary, a nie czarny, którego wtedy używała Australia (Black One-Box). Czyli ciemnoszara etykieta na płycie The Beatles z lat 80. to raczej pewne tłoczenie kontraktowe z Nowej Zelandii. To bardzo praktyczne narzędzie identyfikacji.

World Record Club (WRC) to osobny rozdział. W 1969 roku australijski oddział WRC zdecydował się wejść na rynek pop, a swoim pierwszym wydaniem Beatles uczynił amerykański album Magical Mystery Tour, wydany pod tytułem Magical Mystery Tour and Other Splendid Hits. To była długogrająca wersja wprowadzona na rynek na sześć lat zanim nastąpiło to w UK (tam do 1976 sprzedawano wyłącznie podwójną EP-kę). Płyta ukazała się z dwoma etykietami: pierwszą z charakterystyczną dużą literą „S” na niebiesko-zielonym tle (klasyczna stereo etykieta WRC) i drugą z sylwetką osiemnastowiecznego trębacza w zieleni na niebieskim tle (wprowadzona w sierpniu 1972 roku). Tylko ten jeden tytuł The Beatles został wydany przez WRC.

Axis, wprowadzony na rynek w maju 1972 R., to budżetowa marka EMI Australia dla reedycji wybranych płyt z katalogu. Cztery tytuły The Beatles zostały wydane przez Axis: Rock 'N’ Roll Music Volume 1, Rock 'N’ Roll Music Volume 2 (1981, 1982 i 1987), A Collection of Beatles Oldies (1985) i At The Hollywood Bowl (1990). Stosowane były dwie etykiety: czarno-biała (do marca 1982 r.) i żółta (od kwietnia 1982 r. po przeprowadzonym rebrandingu Axis), z odpowiednimi wariantami rim text dla EMI Australia i EMI Music Group Australasia.

Jest jeszcze jedna jedyna wyjątkowa etykieta spersonalizowana dla At The Hollywood Bowl w 1977 roku przez Apple Records. To zresztą jedyny australijski pressing jakiejkolwiek płyty The Beatles z indywidualnie zaprojektowaną etykietą. Pojedynczy przypadek wart odnotowania, bo w katalogu Beatlesów to rzadkość, że EMI Australia nie używała własnej standardowej etykiety na rzecz repliki etykiety używanej w Wielkiej Brytanii.

Praktyczny przewodnik po datowaniu, czyli streszczenie dla niecierpliwych

Gdyby ktoś chciał szybką ściągę, jest mniej więcej taka:

• Złota Parlophone: 1963 do marzec 1964, *Please Please Me* i *With The Beatles* tylko.
• Żółta Parlophone Mono: marzec 1964 do koniec mono (czyli koniec 1968 dla wszystkich tytułów oprócz wybranych reedycji do II 1969).
• „Banner” Stereo: marzec 1964 do luty 1969, srebro/granat, tylko stereo.
• Żółta Parlophone Stereo: luty do lipiec 1969, krótki okres przejściowy, szare pudełko STEREO u góry.
• Jabłko: grudzień 1968 do kwietnia 1982, royalty stamps do lipca 1969.
• Pomarańczowa One-Box A: kwiecień 1969 do października 1978, „Top STEREO”.
• Pomarańczowa One-Box B: październik 1978 do początek 1979, „Side STEREO”.
• Pomarańczowa One-Box C: początek 1979 do marca 1982, „No STEREO”.
• Czarna One-Box A: kwiecień 1982 do lipca 1987, „EMI (AUSTRALIA) LIMITED”.
• Czarna One-Box B: lipiec 1987 do listopada 1990, „EMI MUSIC GROUP AUSTRALASIA”.

Dwa kluczowe markery dodatkowe: royalty stamps po lewej stronie otworu oznaczają tłoczenie sprzed lipca 1969 (łatwy wyróżnik na wszystkich formatach). Ciemnoszary One-Box w latach 80. oznacza tłoczenie kontraktowe z Nowej Zelandii, a nie pressing australijski. Po zapamiętaniu tych dwóch zasad i wzięcia pod uwagę powyższej listy, większość australijskich płyt Beatlesów można datować z dokładnością niemal co do kwartału.

Co dalej?

Etykieta to dopiero początek identyfikacji. Pełna analiza australijskiego tłoczenia obejmuje też stempel podatkowy (zwykle na odwrocie okładki, czasem na osobnej naklejce), drukarnię okładki (Garrod & Lofthouse, Ernest J. Day, lokalni dostawcy australijscy), koperty wewnętrzne (fabryczne koperty EMI, koperty Apple Records w różnych wariantach), matryce i dodatkowe oznaczenia na dead-wax (numery konwencji australijskiej, kody stamperów, lacquer numbers), gramaturę winylu (różnice między wczesnymi tłoczeniami z lat 60. a późniejszymi z lat 70. i 80.), system numerów katalogowych (PMCO, PCSO, PSLP, SOEX i ich logika chronologiczna), oraz dodatkowe cechy fizyczne.

O tym wszystkim w kolejnym artykule. Dziś etykieta wystarczy, żeby kupić w Sydney Rubber Soul i wiedzieć, że trafiło się na pierwsze tłoczenie z 1966, a nie reedycję z 1981. Reszta to już szczegóły.

Główne serie etykiet EMI Australia dla płyt długogrających, lata 1963 – 1990

Etykieta	Okres	Format	Cechy rozpoznawcze	Uwagi
Gold A mono	1963 do stycznia 1964 roku	LP	Czarne tło, złoty tekst, rim text „MADE IN AUSTRALIA FOR THE PARLOPHONE CO. LTD. SYDNEY, NSW” w perimeter	Tylko Please Please Me (PMCO 1202)
Gold B mono	od stycznia do marca 1964 roku	LP	Czarne tło, złoty tekst, rim text „MADE IN AUSTRALIA BY E.M.I. (AUST.) LIMITED” horyzontalnie obok otworu	Please Please Me (PMCO 1202) i With The Beatles (PMCO 1206)
Żółta Parlophone (Yellow Parlophone) Mono mono	od marzec 1964 roku do końca ery mono	LP	Żółto-czarna, „TRADE MARK” pod logo Parlophone, białe „33 1/3 R.P.M.”, royalty stamps po lewej (do czerwca 1969)	Australia w odróżnieniu od UK używała Yellow Parlophone wyłącznie dla mono
„Banner” Stereo stereo	od marca 1964 do lutego 1969 roku	LP	Srebrno-granatowe tło ze srebrnym tekstem, oparta na nie używanej już brytyjskiej Gold Stereo, royalty stamps po lewej	Funkcjonowała równolegle z Yellow Parlophone Mono przez prawie 5 lat
Yellow Parlophone Stereo stereo	od lutego do lipca 1969 roku	LP	Żółto-czarna z znakiem STEREO u góry obok logo (Style A) lub STEREO obok otworu (wariant B, tylko Sgt. Pepper’s)	Krótki okres przejściowy, kilka tytułów, wykorzystanie zapasów magazynowych
Apple (Jabłko) mono i stereo	od grudnia 1968 do kwietnia 1982 roku	LP	Jabłko pełne (strona A), połówka (strona B), royalty stamps po lewej do czerwca 1969 roku, potem zastąpił je tekst „33 1/3 R.P.M.” i numer matrycy	Spersonalizowany wariant Apple czerwony (1962-1966) i niebieski (1967-1970) w użyciu od sierpnia 1973 do 1979 roku
Pomarańczowa One-Box wariant A stereo	od kwietnia 1969 do października 1978 roku	LP	Pomarańczowe tło, czarny tekst, „STEREO” dużą czcionką u góry, logo Parlophone	Najdłuższy okres ery etykiet pomarańczowych, najczęstsza w obiegu
Pomarańczowa One-Box wariant B stereo	od października 1978 do początku 1979 roku	LP	Pomarańczowe tło, „STEREO” mniejszą czcionką po prawej od otworu, nad numerem PCSO	Krótki okres, tylko kilka tytułów
Pomarańczowa One-Box wariant C stereo	od początku 1979 do marca 1982 roku	LP	Pomarańczowe tło, brak słowa STEREO na etykiecie	Końcowy okres ery Orange
Czarna One-Box wariant A stereo	od kwietnia 1982 do lipca 1987 roku	LP	Czarne tło, srebrny tekst, rim text „EMI (AUSTRALIA) LIMITED”	Zastąpiła jednocześnie Pomarańczową Parlophone i Apple (jabłko)
Czarna One-Box wariant B stereo	od lipca 1987 do listopad 1990 roku	LP	Czarne tło, srebrny tekst, rim text „EMI MUSIC GROUP AUSTRALASIA”	Po fuzji EMI Australia z EMI NZ, zmiana w trakcie tłoczenia czerwonych winyli Sgt. Pepper’s
Szybki test: Złota etykieta = 1963 do marca 1964 (tylko Please Please Me i With The Beatles). Żółto-czarna = mono (od marca 1964 roku do końca ery mono) lub krótki okres przejściowy edycji stereo (od lutego do sierpnia 1969 roku). Srebro-granatowa = stereo, etykieta „Banner” (od marca 1964 do lutego 1969 roku). Pomarańczowa = od kwietnia 1969 do marca 1982 roku. Umiejscowienie terminu STEREO wskazuje na to, z którym z trzech wariantów (góra A, prawa B, brak C) mamy do czynienia. Apple = od grudnia 1968 do kwietnia 1982 roku. Royalty stamps po lewej potwierdzają tłoczenie sprzed sierpnia 1969 rpku. Czarna ze srebrnym tekstem = od kwietnia 1982 do listopada 1990 roku. Rim text wskazuje na jeden z dwóch wariantów (Australia A vs Australasia B, granica VII 1987). Uwagi źródłowe: Daty dotyczące dat ukazywania się poszczególnych wzorów pochodzą z Acceptance Sheets EMI Australia, opracowanych przez Jaesena Jonesa (beatlesaustralia.com). Wykonano cross-check z serwisami Discogs, beatlesblogger.com i thebeatles-collection.com. Ciekawostki: W UK nigdy nie wydawano Beatlesów na płytach z pomarańczowymi etykietami. Pomarańczowy winyl the Beatles to specyfik australijski. Zmiana z czarnego wariantu A na wariant B (lipiec 1987) zdarzyła się dokładnie w trakcie tłoczenia czerwonych winyli Sgt. Pepper’s, więc istnieją egzemplarze tej samej edycji z różnymi tekstami rim.

Etykiety niestandardowe EMI (1973 – 1987)

Etykieta	Okres	Tytuły	Cechy rozpoznawcze	Uwagi
Fioletowa One-Box stereo	od lutego do maja 1973 roku	10th Anniversary, Greatest Hits Vol 1/2 (PCSS 7533/7534)	Identyczny układ jak w pomarańczowych, ale fioletowe tło
Turkusowa One-Box stereo	koniec 1979	Greatest Hits Vol 1/2	Odcień morskiej zieleni, normalnie zarezerwowana dla tańszych re-edycji z serii Encore i Drum	Aberracja, krótki okres, niewielka liczba egzemplarzy. rzadki
Fabryczna EMI stereo	1978-1979	Rarities (UK) (PSLP 261)	Kremowa etykieta EMI bez prefiksu wytwórni	Tylko najwcześniejsze egzemplarze box setów The Beatles Collection. rzadki
Pomarańczowa Columbia stereo	1979	With The Beatles (PCSO 3045)	Pomarańczowa z logiem Columbia zamiast Parlophone, pomyłka na linii produkcyjnej	Wytłoczono około 300 egzemplarzy. bardzo rzadki
Spersonalizowana Apple stereo	1977	At The Hollywood Bowl (PCSO 7577)	Replika wydania brytyjskiego	Jedyny australijski winyl The Beatles z całkowicie customową etykietą
WRC „S” stereo	od 1969 do sierpnia 1972 roku	Magical Mystery Tour and Other Splendid Hits (S-4574)	Duża litera „S” na niebiesko-zielonym tle, czarno-biała stroboskopowa ramka	Australia wydała MMT jako LP 7 lat przed UK
WRC „Trębacz” stereo	od sierpnia 1972 do końca wydania	Magical Mystery Tour and Other Splendid Hits (S-4574)	Osiemnastowieczny trębacz w zieleni na niebieskiej bazie	STEREO usunięte w 1979
Axis czarno-biała stereo	od maja 1972 do marca 1982	*Rock 'N’ Roll Music Vol 1/2* (1981, 1982)	Czarno-biała etykieta, pionowy podział 50-50	Budżetowa marka EMI Australia dla popularnych reedycji
Axis żółta stereo	od kwietnia 1982 do listopada 1990 roku	Rock 'N’ Roll Music Vol 1/2, Beatles Oldies, Hollywood Bowl	Żółte jednolite tło, dwa warianty rim text (EMI Australia / EMI Music Group Australasia, granica sierpień 1987)	Po rebrandingu Axis
Nowozelandzka Kontraktowa Niebieska mono	od 1965 do 1967	głównie Greatest Hits Vol 1	Niebieska etykieta HMV New Zealand, drobne różnice typograficzne względem etykiet australijskich	Pierwszy rzut zamówień, ograniczona skala
Nowozelandzka kontraktowa Yellow Parlophone mono i stereo	1968 do 1969	Wznowienia, kompilacje	Yellow Parlophone NZ, drobne różnice typograficzne i treść rim tekstu względem AU	Drugi okres zleceń, po Sgt. Pepper’s i Their Satanic Majesties Request. Wydano wtedy około 30 tytułów
Nowozelandzka kontraktowa Ciemno-szara One-Box stereo	od 1981 do 1987	Praktycznie cały katalog Beatles	Ciemnoszara One-Box, nie czarna (Australia używała czarnych w tym okresie)	Trzecia fala zamówień, po śmierci Lennona. Wszystkie używały lokalnych nowozelandzkich stamperów (oprócz Greatest Hits Vol 1)
Szybki test: Fioletowa Parlophone Australia = od lutego do maja 1973 r. lub zapasy na Greatest Hits. Turkusowa zieleń = ~XI 1979, tylko Greatest Hits. Kremowa EMI bez prefiksu wytwórni = wczesny Rarities (UK) z box setu. Pomarańczowa Columbia = błąd, około 300 egzemplarzy With The Beatles z 1979. Niebieska HMV / Yellow Parlophone z drobnymi różnicami typograficznymi / ciemnoszary One-Box w latach 80. = nowozelandzkie tłoczenia kontraktowe. Uwagi źródłowe: Wszystkie ustalenia bazowe pochodzą z beatlesaustralia.com Jaesena Jonesa. Kontrowersje rynkowe: liczba egzemplarzy Orange Columbia (około 300) jest szacowana, nieformalna, oparta na obserwacji rynku i obiegu, brak twardej dokumentacji EMI. Liczba tytułów w drugiej fali nowozelandzkich tłoczeń kontraktowych (1968-1969) szacowana przez Jonesa na „około 30, potencjalnie więcej”. Ciekawostki: WRC zlecił wydanie Magical Mystery Tour jako LP w 1969, czyli na siedem lat przed UK, które miało wyłącznie podwójną EP-kę aż do 1976. Osiemnastowieczny trębacz na drugiej etykiecie WRC pochodzi z klasycznego wzornictwa World Record Club z lat 60., nie został zaprojektowany na potrzeby The Beatles. Po fuzji EMI Australia z EMI NZ w lipcu 1987, lokalna produkcja płyt w Nowej Zelandii została zakończona, a wszystkie tłoczenia EMI dla rynku NZ przeniesiono do fabryki w Sydney.

Główne źródło faktograficzne: „I Am The Platypus, The Beatles Australian Records Labelography”, beatlesaustralia.com.

Related articles in English

• Love Me Do (Tollie T 9008) - Export Edition for Italy
• The Beatles in Iran
• M6 codes on Pathé Marconi pressings
• SIAE - Dating Italian Pressings