Sgt. Pepper to prawdziwa „Mona Lisa” okładek albumów, kultowa ilustracja, dziś rozpoznawalna na całym świecie. Zaprojektowana przez małżeństwo Petera Blake i Jann Haworth, przyniosła im nagrodę Grammy. Przy okazji stała się też najdroższą okładką płyty w historii. Jej ostateczny koszt wynosił prawie 3000 GBP (ok. 14 767 zł.) (ponad 51 000 dzisiejszych funtów), co było totalnie ekstrawagancką sumą w czasie, gdy okładki albumów kosztowały zwykle około 75 GBP (ok. 369 zł.).
Mało kto wie, że koncepcja okładki wzięła się ze szkicu Paula McCartneya, którego inspiracją było zdjęcie (z lat 20-tych XX wieku) orkiestry jego ojca „Jim Mac’s Jazz Band”, otoczonej przez dobrze ubranych fanów. Korzystając z tej idei Peter Blake otoczył Beatlesów „magicznym tłumem” 58 gwiazd filmu (np. Marlon Brando, Marilyn Monroe, Stan Laurel i Oliver Hardy, Tony Curtis, Shirley Temple, Marlene Dietrich), muzyki (np. Bob Dylan), pióra (Oscar Wilde, HG Wells, Edgar Allan Poe, Lewis Carroll i Dylan Thomas), pędzla (Richard Lindner), religii (Sri Mahavatara Babaji), sportu (Johnny Weissmuller, Sonny Liston) i nauki (Albert Einstein). Dodatkowo znajdziemy tam m.in. filozofa i twórcę socjalizmu naukowego Karola Marksa oraz Carla Gustawa Junga, twórcę psychologii analitycznej. Ta eklektyczna mieszanka miała za zadanie odzwierciedlać różnorodne style piosenek znajdujących się na płycie, od rock’n’rolla do indyjskiej ragi.
Twórcy okładki w swoich wspomnieniach ujawnili, że muzycy mieli swoje typy osób, jakie widzieliby w „magicznym tłumie”, ale nie każdy wybór został zaakceptowany. – John Lennon chciał Hitlera i Jezusa w tłumie, Paul wybrał Brando i Astaire, a George poprosił o Maharishiego – stwierdziła Jann Haworth. Dodała:
– Hitler był błędnym wyborem Johna. Zrobiliśmy figurę, ale usunęliśmy go tuż przed sesją zdjęciową. Ostatecznie The Beatles wybrali tylko jedną trzecią głów na okładce, więc Peter i ja wybraliśmy resztę.
Zadziwiający jest brak na ilustracji postaci Elvisa Presleya, ale Paul McCartney stwierdził w jednym z wywiadów, że „Elvis był zbyt ważny i zbyt wybijał się ponad resztę, by nawet go wspomnieć”.
Według oficjalnej strony Yoko Ono, wytwórnia EMI korzystała głównie z dwóch różnych firm produkujących okładki do albumów płytowych. Były to Ernest J. Day i Garrod & Lofthouse. Oprócz tekstu wskazującego na producenta, okładki możemy również odróżnić grubością kartonika. Dla przykładu wczesne okładki Ernesta J.Daya zostały wykonane z grubszego materiału. W przypadku płyt zespołu The Beatles najczęściej spotykamy były okładki Garrod & Lofthouse.
Istnieją przynajmniej 3 różne edycje okładki płyty „Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band”, a różnią się one zasadniczo tylko jedną linijką tekstu na odwrocie albumu.
Pierwsza edycja (First Edition Sleeve) w prawym dolnym rogu tylnej strony okładki ma: „Printed and made by Garrod & Lofthouse Ltd. Patents applied for.”
W drugiej edycji (Second Edition Sleeve) znajdziemy w tym samym miejscu dopisek: „Printed and made by Garrod & Lofthouse Ltd. Patents pending.”, a w trzeciej (Third Edition Sleeve) najkrótszą wersję: „Printed and made by Garrod & Lofthouse Ltd.”.
Kolekcjonerzy są w jednym zgodni: każda z tych edycji ma dokładnie taką samą wartość, bo zwraca się obecnie uwagę na stan okładki, a przede wszystkim na stan i tłoczenie płyty (który kolejny press) i miejsce jej pochodzenia.
Jest jeszcze jedna, bardzo unikatowa wersja, ale niemal niedostępna dla przeciętnego kolekcjonera. Otóż oryginalna okładka „Sgt. Peppera” została zmodyfikowana w 1967 r., aby przedstawiać twarze dyrektorów amerykańskiej wytwórni Capitol Records w limitowanej wersji LP. Uważa się, że powstało zaledwie 100 sztuk takiej płyty i zostały one rozdane jako prezenty dla pracowników. Miejsce przechowywania tylko trzech kopii jest obecnie znane. Wartość każdej jest szacowana na 70 tysięcy funtów brytyjskich (źródło).

W wersji tej zastąpiono twarze 40 osób z oryginalnego projektu i nie ma na niej Beatelsów.
Przewodnik po najciekawszych wariantach okładki Sgt. Peppera
| Wydanie okładki | Rok | Drukarnia | Cechy rozpoznawcze okładki | Wartość rynkowa (RRPG / aukcje NM) |
|---|---|---|---|---|
|
„Fourth Proof” MONO Prototypowa okładka produkcyjna |
1967 | Garrod & Lofthouse Ltd. | Napis „Fourth Proof” wydrukowany do góry nogami w prawym górnym rogu wewnętrznego gatefoldu, tuż ponad głową George’a Harrisona. Dodatkowy napis „AR D 1321” po lewej stronie flipbacka. Na tylnej okładce napis „Patents Pending”. Pełna laminacja, flipback gatefold. Okładki przeznaczone do zniszczenia po zatwierdzeniu druku, ocalały jako okładki pierwszych egzemplarzy produkcyjnych. Wyłącznie z egzemplarzami mono PMC 7027. Nakład nieznany, kilka potwierdzonych egzemplarzy w obiegu. |
RRPG: brak danych Aukcje: wielokrotność ceny 1. tłoczenia, cena nieustalona rynkowo |
|
UK 1. edycja okładki STEREO MONO „Patents applied for” |
1967 (od 26.05.) |
Garrod & Lofthouse Ltd. | Laminowany flipback gatefold, pełna laminacja przedniej okładki. W prawym dolnym rogu tylnej okładki napis: „Printed and made by Garrod & Lofthouse Ltd. Patents applied for.” Dwa warianty grzbietu: wide spine (szeroki, rzadszy) i thin spine (wąski, częstszy). Numer katalogowy na grzbiecie i tylnej okładce: PMC 7027 (mono) lub PCS 7027 (stereo). Ciemnozielona wkładka z wycinkami z podpisami Petera Blake’a i Jann Haworth. Psychodeliczny czerwono-biały inner sleeve. Tytuł na przedniej okładce i grzbiecie pisany bez apostrofu: „Sgt. Peppers” (błąd typograficzny), na etykiecie prawidłowo „Sgt. Pepper’s”. |
RRPG: £800 – £900 (ok. 3 938 - 4 430 zł.) Aukcje (NM, kompletna): £1 500 – £6 000 (ok. 7 383 - 29 534 zł.)+ |
|
UK 2. edycja okładki STEREO MONO „Patents pending” |
1967 (późniejsze tłoczenia) |
Garrod & Lofthouse Ltd. | Identyczna jak 1. edycja wizualnie, różnica wyłącznie w prawym dolnym rogu tylnej okładki: napis zmieniony na „Printed and made by Garrod & Lofthouse Ltd. Patents pending.” Laminacja, flipback, wycinki i inner sleeve jak w 1. edycji. Wg Record Collector (nr 335) różnica między edycjami okładki nie wpływa na wartość rynkową. Najczęstszy wariant spotykany z 1. i 2. tłoczeniem. |
RRPG: £800 – £900 (ok. 3 938 - 4 430 zł.) Aukcje (NM, kompletna): £1 000 – £4 000 (ok. 4 922 - 19 689 zł.) |
|
UK 3. edycja okładki STEREO MONO Bez napisu „Patents” |
1967 – 1969 | Garrod & Lofthouse Ltd. | W prawym dolnym rogu tylnej okładki wyłącznie „Printed and made by Garrod & Lofthouse Ltd.” bez jakiegokolwiek napisu o patentach. Laminacja i flipback zachowane. Spotykana z 2. i 3. tłoczeniem (1968 – 1969). Inner sleeve może być biały EMI zamiast oryginalnego psychodelicznego. |
RRPG: £50 – £60 (ok. 246 - 295 zł.) Aukcje (NM): £200 – £600 (ok. 984 - 2 953 zł.) |
|
UK okładka bez napisu drukarni BOTH Wide spine / E.J. Day |
1967 | E.J. Day (Ernest J. Day & Co.) |
Brak jakiegokolwiek napisu drukarni w prawym dolnym rogu tylnej okładki. Charakterystyczny wide spine (szeroki grzbiet okładki) jako marker identyfikacyjny dla drukarni E.J. Day. Wg JPGR jest to wyróżnik odróżniający od okładek Garrod & Lofthouse. Wg Record Collector (nr 335) brak wpływu na wartość. Laminacja i flipback zachowane. |
RRPG: £800 – £900 (ok. 3 938 - 4 430 zł.) Aukcje (NM): £1 500 – £4 000 (ok. 7 383 - 19 689 zł.) |
|
US Capitol „Executives Cover” STEREO #1 wg Record Collector 2011 |
koniec 1967 | Capitol Records (dział artystyczny) | Standardowa okładka US Capitol SMAS 2653 nakryta dodatkowym grubym połyskiem ze zdjęciami ok. 40 pracowników działu sprzedaży Capitol Records wklejonymi na miejsca postaci z oryginalnego kolażu Petera Blake’a. Wyprodukowana na spotkanie firmowe Capitol w Miami, koniec 1967. Nakład szacowany na 40 – 100 egzemplarzy (Perry Cox i Bruce Spizer: 40 – 50, Beatles Bible i Record Collector: ok. 100). Uwaga: Discogs (2023) notuje 198 osób podających się za właścicieli, co wskazuje na możliwe bootlegowanie po ujawnieniu okładki w latach 80. Przy zakupie niezbędna weryfikacja proweniencji. Uznana przez Record Collector (grudzień 2011) za najdroższą okładkę LP na świecie. |
RRPG: brak danych Heritage Auctions 2013: $32 500 (wtedy ok. 97 890 zł.) (z premium) Record Collector 2011: ok. £70 000 (ok. 344 561 zł.) |
|
UK Picture Disc REISSUE |
16.01.1979 PHO 7027 |
Metronome Records (Niemcy) | Grafika okładki Petera Blake’a na stronie A, grafika bębna Sgt. Pepper na stronie B. Pojedyncza okładka (nie gatefold). Tłoczony i drukowany przez Metronome Records w Niemczech. W odróżnieniu od amerykańskiego odpowiednika obie strony okładki mają tę samą grafikę frontową (edycja US miała bęben na stronie B okładki). Cena detaliczna w dniu premiery: £6,99 (ok. 34 zł.). |
RRPG: ok. £30 (ok. 148 zł.) Aukcje: £50 – £150 (VG+) |
|
Reedycja 1981 – 1982 REISSUE |
1981 – 1982 | Garrod & Lofthouse Ltd. | Gatefold bez laminacji. Zachowana wkładka z wycinkami. Biały inner sleeve EMI zamiast psychodelicznego. Brak flipbacków wewnątrz. Identyczna grafika frontowa jak oryginał 1967. |
RRPG: brak danych Aukcje: £20 – £50 (wtedy ok. 109 - 273 zł.) |
|
Remaster 2014 REISSUE The Beatles In Mono box i osobno |
08.09.2014 | Optimal Media GmbH (Niemcy) | Gatefold wzorowany na oryginale Garrod & Lofthouse z dwoma flipbackami wewnątrz (przywrócona konstrukcja flipback). Pełna reprodukcja grafiki Petera Blake’a. Psychodeliczny inner sleeve odtworzony. Wkładka z wycinkami. Dodatkowy insert z esejem Marka Lewisohna (1987) i słowem wstępnym Paula McCartneya. |
RRPG: brak danych Discogs: £50 – £120 (ok. 246 - 591 zł.) |
|
50. rocznica 2017 REISSUE 2LP i Super Deluxe 6LP |
26.05.2017 | Brak danych o drukarni | Gatefold z pełną reprodukcją kolażu Petera Blake’a. Wkładka z wycinkami i insert rocznicowy. Wersja Super Deluxe 6LP: dodatkowy 144-stronicowy book w twardej oprawie, plakaty, 5 singli 7″. Na okładce naklejka „50th Anniversary Edition”. Etykieta stylizowana na czarno-złotą z 1967. |
2LP: Discogs £35 – £90 (ok. 172 - 443 zł.) 6LP Super Deluxe: Discogs £200 – £350 (ok. 984 - 1 723 zł.) |
|
Szybki test: jak odróżnić edycje okładki UK 1967? Sprawdź prawy dolny róg tylnej okładki: (1) „Patents applied for” = najwcześniejsza 1. edycja, (2) „Patents pending” = 2. edycja, (3) samo „Garrod & Lofthouse” bez „Patents” = 3. edycja, (4) brak napisu drukarni + wide spine = E.J. Day. Napis „Fourth Proof” do góry nogami wewnątrz gatefoldu nad głową Harrisona = prototyp, absolutny rarytas. Uwagi źródłowe: Wg Record Collector (nr 335) różnice między edycjami okładki (1. / 2. / 3. i E.J. Day) nie wpływają na wartość rynkową, bo album był bestsellerem z nakładem wielomilionowym. Nakład „Executives Cover” jest sporny: Perry Cox i Bruce Spizer podają 40 – 50 egz., inne źródła ok. 100. Discogs w 2023 notuje 198 właścicieli, co wskazuje na możliwe bootlegowanie po ujawnieniu okładki w latach 80. Ciekawostki: Tytuł „Sgt. Peppers” (bez apostrofu) na przedniej okładce i grzbiecie to błąd typograficzny obecny we wszystkich oryginalnych tłoczeniach 1967. Na etykiecie płyty tytuł zapisany jest prawidłowo: „Sgt. Pepper’s”. Koszt wyprodukowania okładki wyniósł łącznie ok. £2 868 (ok. 14 117 zł.), przy standardowym budżecie £25 – £75 (ok. 123 - 369 zł.) za okładkę w 1967. Garrod & Lofthouse pracowały 24/7 przez tygodnie drukując okładki, o czym wspominał były pracownik tłoczni w komentarzu na Beatles Blog. |
||||

Podziel się swoją opinią