Magical Mystery Tour to wyjątkowy przypadek w dyskografii Beatlesów. Jedyny tytuł, który najpierw 1967 roku w Wielkiej Brytanii ukazał się jako dwupłytowy albumik EP, w USA jednocześnie jako pełny LP z pięcioma dodatkowymi utworami, a 9 lat później jako LP nakładem EMI w UK. I żeby było ciekawiej, kiedy już do tego doszło, EMI skompilowało swoją długogrającą wersję płyty z taśm Capitolu zamiast własnych. W ten sposób dzisiejszy brytyjski kolekcjoner ma do dyspozycji trzy różne wydania tej samej muzyki, każde z własnymi wadami i zaletami. Biez wodki nie rozbieriosz.
Geneza, czyli McCartney i autobus z Liverpoolu
Pomysł na Magical Mystery Tour wpadł McCartneyowi do głowy w kwietniu 1967 roku, jeszcze zanim Beatlesi skończyli prace nad Sgt. Pepper’s. Paul chciał zrobić film, który łączyłby atmosferę autobusowych wycieczek z Liverpoolu do Blackpool (tak zwane „mystery tours” popularne w latach 50. i 60., gdzie pasażerowie nie wiedzieli, dokąd jadą, aż dotarli na miejsce) z dużą dawką amerykańskiej psychodelii. Film miał być kręcony na żywo bez żadnego skryptu. Ot, grupa zwykłych ludzi jedzie autobusem, a „magicy” (grani przez Beatlesów i Mala Evansa) sprawiają, że w trakcie podróży dzieją się „niezwykłe rzeczy”. Lennon, który w pierwszej wersji był nieco sceptyczny, ostatecznie przekonał się do pomysłu:
Jeśli koncerty na żywo są już nie dla nas, potrzebujemy czegoś w zamian. Telewizja jest oczywistą odpowiedzią.
Beatlesi nagrali utwór tytułowy między 25 kwietnia, a 3 maja 1967 w Abbey Road ale projekt wyhamował z powodu śmierci Briana Epsteina. McCartney przejął jednak inicjatywę i doprowadził do tego, że zdjęcia ruszyły 11 września 1967 w Newquay i trwały do 24 września w West Malling RAF Station w Kent. Montaż, który miał trwać tydzień, trwał aż 11 tygodni. W międzyczasie powstały cztery nowe piosenki: „The Fool On The Hill” (McCartney), „I Am The Walrus” (Lennon), „Your Mother Should Know” (McCartney) i „Blue Jay Way” (Harrison), a także instrumentalny „Flying” (pierwsza w historii Beatlesów piosenka z autorstwem całego składu).
Magical mini album
Beatlesi mieli tylko sześć gotowych utworów, a w tamtych czasach brytyjskie płyty długogrające zawierały ich zwykle czternaście. Singiel „Hello, Goodbye” / „I Am The Walrus” został wydany już 24 listopada 1967 r. i pozostało do wykorzystania ich pięć i tytułowa „Magical Mystery Tour”. Rozwiązanie tego problemu było nietypowe: postanowiono wydać dwupłytowy EP z książeczką i kolorowymi zdjęciami.


Cena tego albumiku była dość przystępna: 19 szylingów i 6 pensów, czyli niemal funt sterling – w zasadzie cena dwóch zwykłych singli. To też był pierwszy brytyjski EP Beatlesów wydany w obu wariantach, mono i stereo (MMT-1 mono, SMMT-1 stereo). Wcześniejsze EP-ki wychodziły tylko w mono. I co kluczowe dla kolekcjonera, UK EP ma prawdziwe miksy mono i stereo z 1967 roku, nagrane w Abbey Road na oryginalnych taśmach wielośladowych.
Amerykańskie rozwiązanie
Capitol Records, amerykański oddział EMI, ocenił, że dwupłytowy EP nie sprzeda się na rynku amerykańskim. Dwie wcześniejsze EP-ki Beatlesów w USA (Four By The Beatles 1964 i 4 By The Beatles 1965) były kompletnymi porażkami komercyjnymi.Z tego powodu Capitol podjął decyzję o wypuszczeniu pełnego albumu, do którego dołożono pięć singli z 1967 roku, które i pojawiły się jeszcze na żadnym albumie. Tak powstała amerykańska wersja Magical Mystery Tour, która zawierała wszystkie utwory z filmu, a do tego też „Hello, Goodbye”, „Strawberry Fields Forever”, „Penny Lane”, „Baby, You’re A Rich Man” i „All You Need Is Love”. Płyta otrzymała numer katalogowy: MAL-2835 (mono) i SMAL-2835 (stereo) i wypuszczono ją na rynek… 27 listopada 1967, czyli tydzień przed brytyjskim EP-iem.


Wynik komercyjny był oszałamiający. Album trafił na pierwsze miejsce Billboardu, na którym pozostał przez 8 tygodni, i spędził na tej liście w sumie 82 tygodnie (ponad półtora roku). W ciągu trzech tygodni od premiery Capitol zarobił na tej produkcji 8 milionów dolarów (dane: TheBeatles-Collection), co było rekordową kwotą na tamten czas. Co prawda Beatlesi niechętnie patrzyli na to, jak Capitol ułożył im własny album z singli, ale rynek zdecydował, że to był świetny pomysł. W maju 1968 na konferencji prasowej Apple Corps w Nowym Jorku Lennon tak to skomentował:
To nie jest album. Tutaj zrobił się z tego album, ale miało to być po prostu ścieżką dźwiękową do filmu.
| # | Utwór | Autor | Czas | UK EP 1967 | US LP 1967 |
|---|---|---|---|---|---|
| A1 | „Magical Mystery Tour” | Lennon-McCartney (głównie McCartney) | 2:51 | mono / stereo | mono / stereo |
| A2 | „The Fool On The Hill” | Lennon-McCartney (głównie McCartney) | 3:00 | mono / stereo | mono / stereo |
| A3 | „Flying” instrumentalny | Lennon-McCartney-Harrison-Starkey | 2:16 | mono / stereo | mono / stereo |
| B1 | „Blue Jay Way” Harrison | George Harrison | 3:51 | mono / stereo | mono / stereo |
| B2 | „Your Mother Should Know” | Lennon-McCartney (głównie McCartney) | 2:33 | mono / stereo | mono / stereo |
| B3 | „I Am The Walrus” | Lennon-McCartney (głównie Lennon) | 4:35 | mono / stereo | mono / stereo |
| B4 (US) | „Hello, Goodbye” | Lennon-McCartney (głównie McCartney) | 3:27 | nieobecny | mono / stereo |
| B5 (US) | „Strawberry Fields Forever” | Lennon-McCartney (głównie Lennon) | 4:07 | nieobecny | stereo (nowy miks 1967 z większą separacją) |
| B6 (US) | „Penny Lane” | Lennon-McCartney (głównie McCartney) | 3:00 | nieobecny | mono / duophonic (fake stereo) |
| B7 (US) | „Baby, You’re A Rich Man” | Lennon-McCartney | 3:03 | nieobecny | mono / duophonic (fake stereo) |
| B8 (US) | „All You Need Is Love” | Lennon-McCartney (głównie Lennon) | 3:48 | nieobecny | mono / duophonic (fake stereo) |
|
Podsumowanie różnic między formatami: UK EP 1967 (Parlophone MMT-1 / SMMT-1): 6 utworów z soundtracku filmu, 2x 7″, prawdziwe miksy mono i stereo z Abbey Road 1967 na oryginalnych taśmach wielośladowych. Sześć utworów, żaden nie duophonic. US LP 1967 (Capitol MAL-2835 / SMAL-2835): 11 utworów (6 z EP plus 5 singli 1967). Kluczowa wada: trzy utwory w stereo wersji LP („Penny Lane”, „Baby, You’re A Rich Man”, „All You Need Is Love”) w duophonic (fake stereo). „Strawberry Fields Forever” w nowym miksie stereo z większą separacją kanałów. Tylko „Hello, Goodbye” z tych pięciu dodatkowych miał naturalny miks stereo. UK LP 1976 (Parlophone PCTC 255): ten sam tracklist co US LP, ale użyto czwartej generacji masterów Capitolu zamiast oryginałów EMI. Brzmi technicznie gorzej niż UK EP i niż niemiecki Hör Zu 1971. West Germany 1971 (Hör Zu SHZE 327): pierwsze w historii prawdziwe pełne stereo LP, wszystkie 11 utworów z prawdziwymi miksami stereo (dzięki miksom 1968 i 1971 w Abbey Road dla trzech singli). Ciekawostki kompozycyjne: „Flying” to pierwszy instrumentalny utwór Beatlesów i pierwszy z autorstwem wspólnym dla wszystkich czterech (Lennon-McCartney-Harrison-Starkey). „Blue Jay Way” George Harrison napisał w Los Angeles, gdzie mieszkał z żoną Pattie; Blue Jay Way to faktyczna nazwa ulicy w Hollywood Hills. „Your Mother Should Know” McCartney chciał wycofać po wstępnym nagraniu 22-23 sierpnia 1967 (pierwszym od dwóch miesięcy i pierwszym w Chappell Recording Studios zamiast Abbey Road), ale 16 września 1967 powrócił do pierwotnej wersji. „I Am The Walrus” Lennon napisał częściowo jako ironiczną odpowiedź na licealistów analizujących jego teksty w szkole Quarry Bank; wiersz „Sitting in an English garden waiting for the sun” to parafraza pierwszej linijki „The Waste Land” T.S. Eliota. Singiel „Hello, Goodbye” był B-stroną „I Am The Walrus” w USA, ale A-stroną w UK; te dwie strony są zamienione miejscami. |
|||||
Fake stereo
W cieniu wielkiego sukcesu pojawił się jednak pewien zgrzyt. Capitol użył do produkcji płyty oryginalnych taśm EP (dla sześciu utworów filmowych) oraz osobno taśm utworów wydanych na singlach. I tu technicy zUSA natknęli się na poważnym problem. Otóż singiel „Penny Lane” (luty 1967), singiel „Baby, You’re A Rich Man” (lipiec 1967) i singiel „All You Need Is Love” (lipiec 1967) nie miały oryginalnych miksów stereo, tylko miksy mono. Capitol zastosował więc swoje ulubione rozwiązanie: wykonali tzw. duophonic (fake stereo), elektronicznie generowany z miksu mono. Ten sam proces, który stosowali do płyt Revolver, Yellow Submarine (strona A), Czerwonego Albumu i innych wydań. W ekecie tego zabiegu, w amerykańskiej wersji stereo te trzy kluczowe piosenki brzmią raczej sztucznie, z elektronicznie rozdzielonym sygnałem, bardzo odległym od tego, czym powinno być prawdziwe stereo. Tylko w przypadku „Strawberry Fields Forever” wykonany nowy, prawdziwy miks stereo z większą separacją kanałów.
Hör Zu 1971


W 1968 i 1971 roku George Martin i inżynierowie EMI wrócili do wielośladowych taśm tych trzech utworów i wykonali prawdziwe miksy stereo. Dzięki temu w 1971 roku zachodnioniemiecka wytwórnia Hör Zu wydała pierwsze w historii prawdziwe pełne stereo płyty Magical Mystery Tour (katalog SHZE 327). To dzisiaj jest łakomy kąsek kolekcjonerski. Oryginalne niemieckie tłoczenie Hör Zu z 1971 roku brzmi fundamentalnie inaczej (lepiej) niż amerykańskie z 1967 r., bo ma prawdziwe stereo w tych trzech utworach.
PCTC 255, czyli jak EMI pokpił sprawę
Przez dziewięć lat brytyjski fan Beatlesów, który chciał mieć Magical Mystery Tour jako LP, musiał importować amerykańską wersję Capitol SMAL-2835. W 1976 roku wytwórnia EMI wreszcie postanowiła oficjalnie wydać brytyjski album i ukazał się on 19 listopada 1976 pod numerem katalogowym Parlophone PCTC 255. Miał to być w zamyśle producentów triumfalny powrót do brytyjskich sklepów. Ale nie był.


Zamiast skompilować płytę z własnych masterów, EMI, które przecież miało oryginalne taśmy wielośladowe i prawdziwe miksy stereo z 1968 i 1971, z jakiegoś powodu postanowiło pójść na skróty. Skontaktowano się z Capitolem i poproszono o jego taśmy matki, które były czwartą generacją kopii tego samego materiału. Najpierw oryginalny miks stereo przygotowany na brytyjskie wydanie EP został skopiowany dla Capitolu. Potem te miksy zostały przerobione do standardów audio wytwórni Capitol wraz z wykonanymi fake stereo miksami dla strony B, a następnie te same taśmy zostały powielone i wysłane do EMI, który skatalogował je w swoich magazynach taśm jako „stereo masters”. Czyli reasumując, album wydany w UK w 1976 roku brzmi gorzej niż oryginalny UK EP z 1967 roku i gorzej niż zachodnioniemiecki Hör Zu z 1971 r. To jeden z najdziwniejszych przypadków zarządzania archiwami audio w całej historii Beatlesów, w pełni potwierdzony przez wiarygodne źródła (m.in. About The Beatles i Graham Calkin’s Beatles Pages).
Na dodatek kaseta TC-PCS 3077 z tego samego 1976 roku (dziwny numer katalogowy, zupełnie inny niż LP PCTC 255) zawierała prawdziwe stereo utworu „Baby, You’re A Rich Man”, chociaż tej wersji stereo nie było na brytyjskim longplayu oraz inną wersję nagrania „All You Need Is Love”. Dlaczego EMI wsadził lepsze miksy na kasetę, a nie na winyl???
Jak rozpoznać pierwsze tłoczenie UK EP z 1967


Pierwsze tłoczenie Parlophone MMT-1 mono (lub SMMT-1 stereo) rozpoznamy po następujących cechach:
- Matryce w dead waxie: MMT A-1, MMT B-1 dla mono; SMMT A-1, SMMT B-1 dla stereo.
- Push-out centre (czworokątny wycinany / wypychany środek).
- Na etykiecie rim text zaczynający się od „The Gramophone Co. Ltd.” (pierwsze słowa perymetralnego druku).
- Klauzula „Sold In U.K. subject to resale price conditions, see price lists” w środku wycinanego środka. Na późniejszych tłoczeniach (1970-72) ta klauzula zniknie.
- Kod podatkowy „KT” na etykiecie strony 1 lub 3 (jednego z dysków).
- Laminowana gatefold okładka z flipback flap’ami wewnątrz, drukowana przez Garrod & Lofthouse Ltd (z podpisem drukarni na dolnej zakładce wewnątrz gatefoldu).
- 28-stronicowa książeczka z lyrics, zdjęciami Johna Kelly’ego z planu filmowego, kolorowymi ilustracjami Boba Gibsona w stylu komiksu strip, niebieskim arkuszem tekstów w środku (drugie tłoczenie ma żółty).


Drugie tłoczenie (wczesne lata 70.) różni się głównie brakiem klauzuli „Sold In U.K.” na etykietach.
Wydanie PCTC 255 z 1976 roku: rozpoznawanie wartościowych płyt
Pierwsze tłoczenie


Pierwsze tłoczenie Parlophone PCTC 255 rozpoznamy po następujących cechach:
- Matryce w dead waxie: YEX 959-1 / YEX 960-1 z inicjałami HTM (Harry Moss mastering) wybitymi ręcznie na obu stronach. Stamper codes: 3/OA i 2/AP (Parlogram potwierdza).
- Etykieta czarna z dwoma białymi-czarnymi logo EMI i srebrnym drukiem, „The EMI Records Ltd” jako pierwsze słowa rim text, „Made In GT. Britain” na końcu.
- Matowy gatefold bez barcodu (kod paskowy pojawia się na czwartym tłoczeniu 1987-1991).
- 24-stronicowa kolorowa książeczka z lyrics i zdjęciami (nie jak wersja US, gdzie też była 24-stronicowa, ale brytyjska jest odtworzona z większymi zdjęciami i ilustracjami).
- Biała papierowa EMI koperta na płytę.
- Brak zagięć flipback (w odróżnieniu od oryginalnego gatefoldu EP, który je miał).
Drugie tłoczenie (październik 1980 do kwiecień 1984)


Drugie tłoczenie można rozpoznać po tekście „ALL RIGHTS OF THE PRODUCER” w tekście rim (biegnącym dookoła zewnętrznej krawędzi etykiety), matryce YEX 959-1 / YEX 960-1, ale z tekstem „MANUFACTURED IN THE UK BY EMI RECORDS LIMITED” dodanym na końcu tekstu rim.
Za żelazną kurtyną: AnTrop MMT
Piraci z Sankt Petersburga, AnTrop, w 1991-1992 wydali dwupłytowy zestaw Волшебное таинственное путешествие / Жёлтая субмарина (Magical Mystery Tour / Yellow Submarine), katalog П91 00135-8 lub ATR 30001-04. Tak samo jak Yellow Submarine, audio skopiowane z zachodniego CD z 1987 roku. Różnica: na tym wydaniu, komiks Boba Gibsona został w całości przetłumaczony na rosyjski przez Nikolaja Kibalchicha (mniejszy niż oryginał, ok. 7 cali, ale z zachowaną stylistyką).

Tłumaczenia tytułów były czasem swobodne: „Baby You’re A Rich Man” stało się „Baby, You’re Such an Interesting Person” (skorygowane na „Baby, You’re Such a Busy Person” w wersji samodzielnej z 1994). Imię „Wendy Winters” z komiksu było przepisane jako „Wendy Wuaners”, choć w tekście pojawiało się prawie wszędzie prawidłowo. Na stronie 4, panele 25-30 są wydrukowane w nieodpowiedniej kolejności, a sam komiks ma sporo drobnych błędów typograficznych.

W 1994 roku AnTrop wypuścił samodzielne wydanie Magical Mystery Tour. Okładka to po prostu rozcięty na pół gatefold zestawu dwupłytowego, doklejona z etykietą „STEREO” i poprawnym numerem katalogowym w prawym górnym rogu. Winyl tłoczony w dawnym zakładzie Melodiyi w Rydze, który po 1990 roku działał pod nazwą RITONIS (Riga Tonis). Kolekcjonerzy rozpoznają ręcznie rozcinane egzemplarze po widocznej taśmie w środku gatefoldu (amatorzy rozcinali własne kopie dwupłytowe, żeby sprzedać je jako samodzielne). Różnice kolorystyczne na okładce: autentyczne mają głębokie, nasycone tony i jasnożółte tło.
Ceny rynkowe (2025-2026)
Brytyjski mini albumik EP (MMT-1 mono) first pressing w komplecie z 28-stronicową książeczką to wydatek dzisiaj rzędu £120 – £200 (ok. 591 - 984 zł.) za stan NM lub £60 – £100 (ok. 295 - 492 zł.) za VG+. Warto zauważyć, że mono jest dziś bardziej poszukiwane niż stereo. Parlogram, a przy tym i wielu kolekcjonerów raczej jest zgodnych co do tego, że miksy mono mają zupełnie inne brzmienie od stereo.
Zauważalne różnice między miksami mono i stereo tej EP-ki sprawiły, że kopie mono są obecnie bardziej poszukiwane niż stereo – RareVinyl.com
Pierwsze tłoczenie wersji stereo EP (SMMT-1) w komplecie to £100 – £180 (ok. 492 - 886 zł.) za NM i £50 – £90 (ok. 246 - 443 zł.) za VG+.
Amerykańskie pierwsze tłoczenie mono z tęczową etykietą i 24-stronicową książeczką (MAL-2835) jest bardzo rzadkie i poszukiwane. Nic dziwnego, że w stanie NM to wydatek rzędu $200 – $400 (ok. 734 - 1 468 zł.). To było w końcu ostatnie amerykańskie wydanie Beatlesów w mono i nakłady były już stosunkowe małe. Wersję stereo tego albumu (SMAL-2835) można znaleźć za $80 – $150 (ok. 294 - 550 zł.) przy stanie NM. Dominują zasadniczo dwie wersje pierwszego pressu: Scranton (z „IAM” w trójkącie) i LA (z „✲”), ale obie osiągają podobne ceny.
Z oczywistych i omówionych powyżej powodów kolekcjonerzy nie szaleją z zachwytu nad wersją brytyjską z 1976 roku i nikt ich sobie egzemplarzy tej edycji z rąk nie wyrywa. Pierwsze tłoczenie (matowa okładka gatefold, numery matryc YEX 959-1 / YEX 960-1, wyryte HTM i 24-stronicowa książeczka, koszulka EMI) to £30 – £60 (ok. 148 - 295 zł.) za NM. Nie jest to droga płyta, ale trudno się dziwić. Jest pewna jej wersja, która cieszy się umiarkowanym zainteresowaniem. Jest to żółty winyl (PCTC 255) wersji eksportowej z 1978 roku. Nazwijmy go umownie rarytasem, ale nie trzeba na niego poświęcić fortuny. Kosztuje £80 – £150 (ok. 394 - 738 zł.) za stan NM, jeśli uda się go znaleźć. Był skierowane do odbiorców zagranicznych i podobno nie był dostępny w brytyjskich sklepach. Trzeba go szukać w innych krajach, albo na eBayu.
Wydanie zachodnioniemieckie Hör Zu (SHZE 327, pierwsze tłoczenie 1971) to prawdopodobnie najcenniejsze wydanie kolekcjonerskie w tym zestawie. Cena zaczyna się od £100 (ok. 492 zł.), ale należy się raczej liczyć z wydatkiem ok. £200 (ok. 984 zł.) za stan NM zależnie od wariantu. Warto wiedzieć, że istnieją trzy warianty (1971, 1973, 1976-77), ten pierwszy z 1971 roku jest najrzadszy i co za tym idzie też najdroższy.
AnTrop dwupłytowy (w komplecie z Yellow Submarine) z lat 1991-1992 kosztuje $40 – $80 (ok. 147 - 294 zł.), a samodzielny (z samym tylko Magical Mystery Tour) z 1994 roku kosztuje niewiele taniej $30 – $60 (ok. 110 - 220 zł.). Cenę podbija fakt, że sprzedaż tego pirackiego wydawnictwa jest utrudniona poprzez blokadę na największych platformach (np. Discogs). W sumie to tylko ciekawostka zza Żelaznej Kurtyny, ale że trudno dostępna to sprzedający mogą windować cenę.
W mojej kolekcji
Osobiście mam brytyjski mini album EP w wersji mono (pierwsze tłoczenie) choć z nieco sfatygowaną książeczką oraz wydanie Hör Zu SHZE 327 w wersji z 1973 roku z matrycami SHZE 327 A-1 i SHZE 327 B-3.
Niezbędnik kolekcjonera
| Tłoczenie | Data / nr kat. | Matryce | Cechy rozpoznawcze | Wartość rynkowa |
|---|---|---|---|---|
| 1. UK EP mono | 8 grudnia 1967 Parlophone MMT-1 |
MMT A-1 MMT B-1 |
2x 7″ 45 rpm. Push-out centres (czworokątne wycinane środki) w zdecydowanej większości egzemplarzy; istnieje też rzadszy wariant Solid Centre, klasyfikowany przez Yoko Ono Collection jako piąty wariant pierwszego tłoczenia. Rim text zaczyna się od „The Gramophone Co. Ltd.”. Klauzula „Sold In U.K. subject to resale price conditions, see price lists”. Kod podatkowy „KT” na stronie 1 lub 3. Laminowany gatefold z flipback flaps wewnątrz, drukowany przez Garrod & Lofthouse Ltd. 28-stronicowa kolorowa książeczka z lyricami, zdjęciami Johna Kelly’ego, ilustracjami Boba Gibsona. Niebieski arkusz tekstów. Białe papierowe inner sleeves bez wycięć. | £120 – £200 (ok. 591 - 984 zł.) NM komplet £60 – £100 (ok. 295 - 492 zł.) VG+ Mono bardziej poszukiwane od stereo (różnice w miksach) |
| 1. UK EP stereo | 8 grudnia 1967 Parlophone SMMT-1 |
SMMT A-1 SMMT B-1 |
Identyczna jak mono plus preceding „S” w katnum („SMMT” zamiast „MMT”). Na etykiecie C-2 tytuł „Flying (Instrumental)”. Niebieski arkusz tekstów. | £100 – £180 (ok. 492 - 886 zł.) NM komplet £50 – £90 (ok. 246 - 443 zł.) VG+ |
| 2. UK EP mono | wczesne lata 70. Parlophone MMT-1 |
MMT A-1 MMT B-1 |
Podobnie jak 1., ale bez klauzuli „Sold In U.K.” na etykiecie. Niebieski arkusz tekstów. Reszta identyczna z pierwszym tłoczeniem. | £40 – £80 (ok. 197 - 394 zł.) NM £20 – £40 (ok. 98 - 197 zł.) VG+ |
| 3. UK EP | 1973 MMT-1 / SMMT-1 |
Standardowe | Wg JPGR (Graham Calkin) dodane boxed EMI logo na etykiecie, brak klauzuli „Sold In U.K.”, żółty arkusz tekstów (zamiast niebieskiego). Okładka może mieć różne drobne różnice w druku. | £30 – £60 (ok. 148 - 295 zł.) NM |
| US LP mono | 27 listopada 1967 Capitol MAL-2835 |
MAL-1-2835 / MAL-2-2835 (warianty: „IAM” w trójkącie = Scranton, „✲” = Los Angeles) |
Bardzo rzadkie. Ostatnie amerykańskie wydanie Beatlesów w mono. Czarna etykieta z rainbow colorband, bez „A Subsidiary Of…” text, BMI credit pod każdym utworem. Gatefold z 24-stronicową książeczką ze spiętą w środek. W gatefold „No you’re not” przy „I Am The Walrus” w plain font (nie cursive). | $200 – $400 (ok. 734 - 1 468 zł.) NM $80 – $150 (ok. 294 - 550 zł.) VG+ RRPG 1999: $200 (ok. 734 zł.) NM |
| US LP stereo | 27 listopada 1967 Capitol SMAL-2835 |
SMAL-1-2835 / SMAL-2-2835 warianty press plantów |
Czarna etykieta z rainbow colorband, bez „A Subsidiary Of…” text. Trzy utwory na stronie B w duophonic (fake stereo): „Penny Lane”, „Baby, You’re A Rich Man”, „All You Need Is Love”. „Strawberry Fields Forever” w nowym miksie stereo z 1967. | $80 – $150 (ok. 294 - 550 zł.) NM $40 – $80 (ok. 147 - 294 zł.) VG+ RRPG 1999: $85 (ok. 312 zł.) NM |
| US LP Apple | 1968 Apple SMAL-2835 |
SMAL-1-2835 / SMAL-2-2835 | Apple label z logo Capitol na górze. Stereo only (mono wycofano). Zawartość identyczna z pierwszym tłoczeniem Capitol stereo. | $40 – $80 (ok. 147 - 294 zł.) NM RRPG 1999: $40 (ok. 147 zł.) NM |
| West Germany Hör Zu unicorn | 1971 Hör Zu SHZE 327 |
SHZE 327 – A-1 / B-1 lub B-3 | Pierwsze w historii prawdziwe pełne stereo LP. Trzy utwory („Penny Lane”, „Baby, You’re A Rich Man”, „All You Need Is Love”) w prawdziwym stereo z miksów 1968 i 1971 Abbey Road. Na froncie zdjęcie Hör Zu (zastąpione logiem Apple w późniejszych tłoczeniach 1976). Trzy warianty pressowne (1971 pierwsze, 1973 drugie, 1976-77 trzecie z logiem Apple). | £100 – £200 (ok. 492 - 984 zł.) NM (1971 pierwsze) £60 – £120 (ok. 295 - 591 zł.) NM (1976 z Apple) |
| 1. UK LP | 19 listopada 1976 Parlophone PCTC 255 |
YEX 959-1 YEX 960-1 inicjały HTM stamper codes 3/OA 2/AP |
Czarna etykieta z dwoma białymi-czarnymi logo EMI, srebrny druk, „The EMI Records Ltd” na początku rim text, „Made In GT. Britain” na końcu. Matowy gatefold bez barcodu. 24-stronicowa kolorowa książeczka. Biała papierowa EMI inner. Uwaga: używa czwartej generacji masterów Capitolu, więc technicznie brzmi gorzej niż UK EP. | £30 – £60 (ok. 148 - 295 zł.) NM Parlogram 2024-25: £35 (ok. 172 zł.) regularnie |
| UK yellow vinyl export rzadki | 1978 Parlophone PCTC 255 |
YEX 959-PCTC 255 SIDE 1 YEX 960-PCTC 255 SIDE 2 inicjały HTM |
Limitowana edycja z żółtym winylem, tylko w stereo. Niemożliwa do kupienia w UK sklepach, tłoczony tylko na eksport. Czarna etykieta z srebrnym drukiem, 2 logo EMI, „EMI RECORDS” i „GT. BRITAIN” rim print. Gatefold nielaminowany Garrod & Lofthouse z 24-stronicową książeczką (druk w USA, „Printed in the USA” na stronie 24). | £80 – £150 (ok. 394 - 738 zł.) NM |
| 2. UK LP | październik 1980 – kwiecień 1984 PCTC 255 |
YEX 959-1 YEX 960-1 |
„ALL RIGHTS OF THE PRODUCER” na początku rim text. „MANUFACTURED IN THE UK BY EMI RECORDS LIMITED” dodane na końcu rim text. | £15 – £25 (ok. 74 - 123 zł.) NM |
| AnTrop ZSRR dwupłytowy za żelazną kurtyną | 1991-1992 П91 00135-8 / ATR 30001-04 |
N/A (bootleg) | Dwupłytowy zestaw MMT + YS. Audio z zachodniego CD 1987. Okładka przerysowana przez Nikolaja Kibalchicha w cyrylicy (ale z zachowaną stylistyką Petera Maxa z US LP). Komiks Boba Gibsona przetłumaczony na rosyjski (pomniejszony, 7″), z błędami typograficznymi (panele 25-30 w złej kolejności, „Wendy Wuaners” zamiast „Wendy Winters”). Tłumaczenie „Baby You’re A Rich Man” jako „Baby, You’re Such an Interesting Person” (skorygowane w 1994). Nigdy legalny nawet w Rosji. | $40 – $80 (ok. 147 - 294 zł.) eBay Discogs zablokował sprzedaż |
| AnTrop samodzielny za żelazną kurtyną | 1994 П91 (samodzielny) |
N/A (Ryga/RITONIS) | Samodzielne wydanie MMT tłoczone w dawnym zakładzie Melodiyi w Rydze (po 1990 pod nazwą RITONIS = Riga Tonis). Okładka to rozcięty na pół gatefold zestawu dwupłytowego, doklejona z naklejką „STEREO” i poprawnym numerem katalogowym. Ręcznie rozcinane egzemplarze rozpoznaje się po widocznej taśmie wewnątrz. Autentyczne mają głębokie nasycone tony i jasnożółte tło. Bardziej limitowany nakład niż zestaw dwupłytowy. | $30 – $60 (ok. 110 - 220 zł.) |
| 1987 CD | 22 września 1987 Parlophone CDP 7 48062 2 |
N/A (CD) | Pierwsza oficjalna pełna stereo wersja 11-track. Pierwszy przypadek, kiedy amerykańska wersja zostaje przyjęta jako światowy standard (zamiast brytyjskiego EP jako wzorca). Po tym standaryzacja katalogu Beatlesów w 1987 utrwaliła amerykański układ. | Rynek wtórny: £3 – £6 (ok. 15 - 30 zł.) |
| 1992 EP Collection CD box | czerwiec 1992 C2-15852 (US) / EMI/Odeon/Apple TOCP-7101-15 (Japonia) |
N/A (CD) | Dwupłytowy CD z MMT: jedna płyta mono, druga stereo, wszystkie 6 utworów. Reprodukcja 28-stronicowej książeczki. Część 15-płytowego boxa z wszystkimi brytyjskimi EP-kami Beatlesów. | Box kompletny: £80 – £150 (ok. 394 - 738 zł.) |
| 2009 remaster CD stereo | 9 września 2009 Apple 0946 3 82465 2 7 |
N/A (CD) | Część The Beatles in Stereo box. Allan Rouse team Abbey Road. Digipak z książeczką. Na etykiecie: design oryginalnej Capitol LP (ukłon w kierunku amerykańskiego wydania). | £5 – £10 (ok. 25 - 49 zł.) nowe, £3 – £5 (ok. 15 - 25 zł.) używane |
| 2009 mono CD | 9 września 2009 Capitol MAL 2835 |
N/A (CD) | W The Beatles In Mono box. Pierwsza oficjalna europejska reedycja US mono version MAL-2835. Reprodukcja 24-stronicowej książeczki (pomniejszona dla rozmiaru CD). | Box kompletny: £200 – £350 (ok. 984 - 1 723 zł.) |
| 2012 180g vinyl | 12 listopada 2012 Capitol-Apple 94638246510 |
Matryce Optimal Media | Reedycja 2009 remaster stereo. 180g, tłoczenie Optimal Media GmbH w Niemczech. Gatefold odtworzony z oryginalnej US Capitol edycji, 24-stronicowa książeczka. Wersja amerykańska, 11 utworów. | Nowe: £30 – £45 (ok. 148 - 222 zł.) Używane NM: £20 – £30 (ok. 98 - 148 zł.) |
| 2012 Deluxe MMT box | październik 2012 Apple |
N/A (mixed media) | Wielopłytowy box set: zremasterowana EP dwupłytowa mono (faksymile gatefold i 24-stronicowej książeczki z Parlophone labels), film restored na DVD i Blu-Ray, 52-stronicowa książeczka z faksymiliami faktur, dat filmowania, mini biografii aktorów, zdjęć z planu, replika biletu MMT. | Box: £40 – £80 (ok. 197 - 394 zł.) nowy |
| 2014 mono 180g | 8 września 2014 Capitol-Apple 5099963380613 |
Z taśm analogowych US mono | US MAL-2835 mono version, pierwszy raz oficjalnie wydany w Europie jako winyl. Gatefold odtworzony z oryginału US, 24-stronicowa książeczka. Część The Beatles In Mono LP box. | Nowe: £45 – £60 (ok. 222 - 295 zł.) Box kompletny: £350 – £500 (ok. 1 723 - 2 461 zł.) |
|
Szybki test pierwszego tłoczenia UK EP 1967: 1. Matryce MMT A-1 / MMT B-1 (mono) lub SMMT A-1 / SMMT B-1 (stereo). 2. Push-out centres (czworokątne wycinane środki) w zdecydowanej większości egzemplarzy. 3. Klauzula „Sold In U.K. subject to resale price conditions, see price lists” na etykiecie. 4. Rim text zaczyna się od „The Gramophone Co. Ltd.”. 5. Kod podatkowy „KT” na stronie 1 lub 3. 6. Laminowany gatefold Garrod & Lofthouse z flipback flaps wewnątrz. 7. Niebieski arkusz tekstów w środku książeczki (żółty na trzecim tłoczeniu 1973). 8. Białe papierowe inner sleeves bez wycięć. Szybki test pierwszego tłoczenia UK LP PCTC 255 1976: 1. Matryce YEX 959-1 / YEX 960-1 z inicjałami HTM wybitymi ręcznie. 2. Czarna etykieta z dwoma białymi-czarnymi logo EMI, srebrny druk. 3. „The EMI Records Ltd” na początku rim text. 4. „Made In GT. Britain” na końcu rim text. 5. Matowy gatefold bez barcodu (barcode pojawia się na 4. tłoczeniu 1987). 6. 24-stronicowa kolorowa książeczka spięta w gatefoldzie. 7. Biała papierowa EMI custom inner sleeve. Uwagi źródłowe: Data UK EP: 8 grudnia 1967, przesunięta z 1 grudnia z powodu 400 tys. pre-orderów (Beatles Bible). Data UK LP: 19 listopada 1976 (wg TheBeatles-Collection). Data US LP: 27 listopada 1967. Numer stron książeczki: 24 (wg Wikipedia, About The Beatles i większości źródeł) lub 28 (wg Beatles Bible i rarebeatles.com). Rozbieżność wynika z tego, że reklama mówiła „32 strony kolorowych zdjęć”, ale faktycznie liczba stron wynosiła 24-28 zależnie od policzenia pustych stron wewnętrznych. Informacja o boxed EMI logo w trzecim tłoczeniu 1973 pochodzi z JPGR (Graham Calkin). Pominięte w tabelce: tłoczenia kanadyjskie (Capitol-EMI of Canada), japońskie (Apple AP-8610, potem Odeon EAS-80569), włoskie, francuskie, holenderskie, izraelskie, nowozelandzkie (ciekawy wariant „Magical Mystery Tour And Other Splendid Hits” z ostatnimi 4 utworami w mono), Mobile Fidelity MFSL 1-047 (1981 audiofilskie USA), Mobile Fidelity UDCD-519 (1988 CD audiofilskie), Hör Zu SHZE 327 drugie tłoczenie 1973 i 1976-77. Ciekawostki dodatkowe: • BBC zapłaciła £10 000 (ok. 49 223 zł.) za prawa do filmu (ok. £250 (ok. 1 231 zł.) tys. dzisiaj wg Radio X, 2024), ale nie zatroszczono się odpowiednie przechowanie kopii filmu po słabym przyjęciu przez publiczność, późniejsze reedycje musiały być robione z gorszej jakości odbitek (info za Wikipedią). • Kaseta TC-PCS 3077 z 1976 ma dziwny numer katalogowy (zupełnie inny niż LP PCTC 255, pasujący do sekwencji między Rubber Soul PCS 3075 a Revolver PCS 7009). Zawierała prawdziwe stereo „Baby, You’re A Rich Man”, niedostępne na winylu UK LP 1976, plus re-recorded wersję „All You Need Is Love”. „Flying” to pierwsza instrumentalna piosenka Beatlesów z autorstwem wspólnym dla wszystkich czterech (Lennon-McCartney-Harrison-Starkey). Później Ringo powie, że to jedyna piosenka, w której figuruje jako współtwórca na oryginalnym albumie. |
||||